Bệnh tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ nhỏ, có khả năng lây lan nhanh trong gia đình, cộng đồng và những nơi trẻ sinh hoạt tập thể như nhà trẻ, trường mầm non.

Trong 4 tuần gần đây, trung bình mỗi tuần cả nước ghi nhận trên 3000 ca mắc bệnh tay chân miệng, chủ yếu tập trung ở các tỉnh thành phố lớn, đặc biệt là khu vực miền nam.

Bệnh lưu hành quanh năm và thường có xu hướng gia tăng cao vào tháng 9 và tháng 10. Đây cũng là thời điểm trẻ bắt đầu năm học mới, tăng tiếp xúc và sinh hoạt tập thể. Nếu các biện pháp vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường và phát hiện sớm trẻ mắc bệnh không được thực hiện tốt, nguy cơ lây truyền bệnh có thể gia tăng.

Để chủ động phòng bệnh tay chân miệng, bảo vệ sức khỏe trẻ em, Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế khuyến cáo cha mẹ, người chăm sóc trẻ và các cơ sở giáo dục thực hiện tốt các biện pháp sau:

1. Thực hiện “3 SẠCH” để phòng bệnh

(1) Ăn uống sạch

• Thực hiện ăn chín, uống chín, sử dụng nước sạch trong sinh hoạt.
• Dụng cụ ăn uống của trẻ phải được vệ sinh sạch sẽ trước khi sử dụng.
• Không cho trẻ dùng chung khăn mặt, khăn tay, cốc, bát, thìa và các vật dụng cá nhân.

(2) Ở sạch

• Thường xuyên làm sạch nơi ở, lớp học và khu vực trẻ vui chơi.
• Lau sạch các bề mặt và vật dụng trẻ thường xuyên tiếp xúc như đồ chơi, dụng cụ học tập, bàn ghế, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang và sàn nhà bằng xà phòng hoặc chất tẩy rửa thông thường.
• Giữ nhà ở, lớp học thông thoáng, sạch sẽ; thu gom và xử lý chất thải, tã của trẻ hợp vệ sinh.

(3) Bàn tay sạch

Trẻ, cha mẹ và người chăm sóc trẻ cần thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt:

• trước khi chế biến thức ăn;
• trước khi ăn hoặc cho trẻ ăn;
• sau khi đi vệ sinh;
• sau khi thay tã, vệ sinh cho trẻ;
• sau khi chăm sóc trẻ mắc hoặc nghi mắc bệnh.

2. Chủ động phòng bệnh tại nhà trẻ, trường mầm non và cơ sở giáo dục

Các cơ sở giáo dục, đặc biệt là nhà trẻ và trường mầm non, cần:

• Bảo đảm có đủ nước sạch, xà phòng và nơi rửa tay thuận tiện cho trẻ và người chăm sóc trẻ.
• Hướng dẫn và duy trì thói quen rửa tay bằng xà phòng cho trẻ.
• Thường xuyên làm sạch lớp học, đồ chơi, dụng cụ học tập và các bề mặt trẻ thường xuyên tiếp xúc.
• Theo dõi sức khỏe của trẻ trong thời gian ở trường để phát hiện sớm các biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh.
• Khi phát hiện trẻ có biểu hiện sốt, loét miệng hoặc xuất hiện phỏng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, đầu gối, mông hoặc các biểu hiện nghi ngờ khác, cần thông báo cho cha mẹ hoặc người chăm sóc trẻ để đưa trẻ đi khám và được tư vấn kịp thời.
• Khi ghi nhận các trường hợp mắc bệnh hoặc có biểu hiện bất thường tập trung trong cùng lớp, nhóm trẻ, cần chủ động phối hợp với cơ quan y tế địa phương để được hướng dẫn các biện pháp phòng, chống phù hợp.

3. Khi trẻ có biểu hiện nghi mắc tay chân miệng

Khuyến cáo cha mẹ và người chăm sóc trẻ:

• Cho trẻ nghỉ học, hạn chế tiếp xúc gần với trẻ khác và theo dõi sức khỏe của trẻ.
• Không dùng chung đồ dùng cá nhân, dụng cụ ăn uống với trẻ khác.
• Tăng cường vệ sinh bàn tay, đồ chơi, vật dụng và các bề mặt trẻ thường xuyên tiếp xúc.
• Đưa trẻ đến cơ sở y tế để được khám, tư vấn và hướng dẫn chăm sóc phù hợp.

Cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi trẻ có các dấu hiệu bất thường như: sốt cao hoặc sốt khó hạ; giật mình nhiều; run tay, chân; quấy khóc bất thường hoặc li bì; nôn nhiều; thở bất thường hoặc có biểu hiện sức khỏe diễn biến xấu.

Bệnh tay chân miệng có thể phòng ngừa hiệu quả bằng những biện pháp vệ sinh đơn giản được thực hiện thường xuyên tại gia đình và trường học.

Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế