Với Nghị quyết số 25/2026/NQ-HĐND mà Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Trị thông qua ngày 17/7/2026, tỉnh Quảng Trị đang đặt nguồn nhân lực vào vị trí trung tâm trong bài toán nâng cao chất lượng y tế. Không chỉ thu hút bác sĩ giỏi, chính sách mới còn hướng đến giữ chân, đào tạo, điều phối nhân lực giữa các tuyến, nhất là những địa bàn và chuyên khoa còn thiếu bác sĩ. Nhìn rộng hơn, đây cũng là một bước đổi mới trong quản trị khu vực công, góp phần đưa cải cách hành chính đi vào những vấn đề thiết thực nhất đối với người dân.

Trong hoạt động của bộ máy hành chính và các đơn vị sự nghiệp công lập, cải cách hành chính không chỉ được đo bằng việc rút ngắn một thủ tục hay giảm một loại giấy tờ. Ở góc độ rộng hơn, đó còn là quá trình đổi mới phương thức quản trị, sử dụng hiệu quả nguồn lực công, tổ chức bộ máy phù hợp với yêu cầu thực tiễn và nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân. Với ngành y tế, yếu tố con người càng có ý nghĩa quyết định. Một trạm y tế thiếu bác sĩ, một chuyên khoa khó tuyển người hay một địa bàn xa trung tâm không đủ nhân lực đều tác động trực tiếp đến khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân. Vì vậy, giải bài toán nhân lực cũng chính là giải bài toán chất lượng phục vụ.

Từ “thu hút” đến “giữ chân” người làm nghề

Nghị quyết số 25/2026/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Quảng Trị quy định chính sách hỗ trợ thu hút, đãi ngộ, đào tạo và luân phiên, tăng cường nguồn nhân lực y tế tại các đơn vị sự nghiệp y tế công lập trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026-2030. Đáng chú ý, chính sách được thiết kế theo nhiều lớp, từ thu hút nguồn nhân lực mới đến đãi ngộ đội ngũ đang công tác và đào tạo nguồn nhân lực kế cận. Trong đó, chính sách thu hút hướng đến nhiều nhóm bác sĩ có trình độ từ bác sĩ đa khoa hệ chính quy đến bác sĩ nội trú, chuyên khoa I, chuyên khoa II, thạc sĩ, tiến sĩ y khoa, giáo sư, phó giáo sư. Mức hỗ trợ được phân theo trình độ và vị trí công tác, cao nhất là 500 triệu đồng đối với giáo sư, phó giáo sư; 400 triệu đồng đối với tiến sĩ y khoa, bác sĩ chuyên khoa II; 350 triệu đồng đối với bác sĩ nội trú. Bác sĩ có trình độ thạc sĩ, chuyên khoa I và bác sĩ đa khoa chính quy tốt nghiệp loại xuất sắc được hỗ trợ 300 triệu đồng. Điểm đáng chú ý là chính sách không dừng ở việc “trải thảm đỏ” để đón người mới. Mức hỗ trợ còn được thiết kế theo địa bàn, chuyên khoa và nhu cầu thực tế. Bác sĩ đa khoa chính quy về công tác tại các trạm y tế thuộc địa bàn khó khăn hoặc những lĩnh vực như lao, phong, tâm thần, giải phẫu bệnh, truyền nhiễm, hồi sức cấp cứu, lão khoa được hưởng mức hỗ trợ cao hơn so với các địa bàn, lĩnh vực khác. Cách tiếp cận này cho thấy sự chuyển từ tư duy phân bổ nguồn lực bình quân sang phân bổ có trọng tâm, dựa trên nhu cầu thực tế. Nơi nào khó tuyển, chuyên khoa nào thiếu người, vị trí nào có vai trò thiết yếu thì chính sách tập trung nguồn lực vào đó. Đó chính là một nét của quản trị hành chính hiện đại: ngân sách không chỉ được chi đúng mà phải được chi đúng đối tượng, đúng nhu cầu và tạo ra hiệu quả phục vụ rõ ràng.

Không để tuyến cơ sở “trắng” bác sĩ

Một trong những vấn đề được đặt ra trong tổ chức mạng lưới y tế là sự chênh lệch về nhân lực giữa các tuyến. Trong khi bệnh viện tuyến trên có điều kiện tập trung nhiều bác sĩ hơn thì một số trạm y tế cơ sở, nhất là ở địa bàn khó khăn, vẫn thiếu nhân lực chuyên môn. Nghị quyết 25/2026/NQ-HĐND đưa ra một giải pháp tương đối linh hoạt: luân phiên, tăng cường bác sĩ giữa các tuyến. Bác sĩ đang công tác tại bệnh viện tuyến tỉnh, bệnh viện đa khoa khu vực và cơ sở y tế tuyến tỉnh có thể được cử về hỗ trợ trạm y tế cấp xã thiếu bác sĩ; đồng thời bác sĩ tại trạm y tế xã cũng có thể được luân phiên đến bệnh viện tuyến tỉnh, bệnh viện đa khoa khu vực để nâng cao năng lực chuyên môn. Chính sách hỗ trợ cho bác sĩ được cử đi luân phiên, tăng cường cũng được quy định cụ thể, gồm hỗ trợ hằng tháng, tiền thuê nhà và mức hỗ trợ bổ sung khi làm việc tại địa bàn khó khăn. Điều đáng nói ở đây không chỉ nằm ở số tiền hỗ trợ. Quan trọng hơn, chính sách tạo ra một cơ chế điều phối nguồn nhân lực thay vì để mỗi đơn vị tự xoay xở với bài toán thiếu người. Nếu được tổ chức thực hiện tốt, đây sẽ là cách để nguồn nhân lực y tế được vận hành linh hoạt hơn, kiến thức chuyên môn được chia sẻ giữa các tuyến, đồng thời giúp tuyến cơ sở từng bước nâng cao năng lực khám, chữa bệnh.

Chính sách hỗ trợ thu hút, đãi ngộ nguồn nhân lực ngành y tế là nguồn động lực để đội ngũ y bác sĩ yên thực hiện tốt hơn công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân

Đầu tư cho người đang làm việc, chuẩn bị cho nguồn nhân lực tương lai

Một điểm mới có ý nghĩa lâu dài là chính sách đãi ngộ hàng tháng đối với viên chức y tế. Bác sĩ đa khoa trực tiếp công tác tại tuyến điều trị, dự phòng và một số nhóm viên chức thực hiện nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe bà mẹ và trẻ em tại địa bàn khó khăn được hưởng mức đãi ngộ theo hệ số mức lương cơ sở, tùy vị trí, địa bàn và trình độ. Như vậy, chính sách đã chuyển từ cách tiếp cận chủ yếu là “thu hút người mới” sang đồng thời “giữ người đang làm việc”. Đây là vấn đề rất quan trọng. Trong lĩnh vực y tế, một bác sĩ không chỉ cần nhiều năm đào tạo mà còn cần thời gian tích lũy kinh nghiệm thực tiễn. Nếu chỉ chú trọng tuyển mới mà không có chính sách giữ chân, địa phương có thể mất đi nguồn nhân lực đã được đào tạo và trưởng thành trong chính hệ thống. Song song với đó, Nghị quyết dành nguồn lực cho đào tạo sau đại học và đào tạo bác sĩ đa khoa chính quy theo địa chỉ sử dụng. Học sinh, sinh viên thường trú trên địa bàn tỉnh trúng tuyển ngành bác sĩ đa khoa tại các trường đại học y dược công lập có thể đăng ký tham gia chính sách; ngoài học phí còn được hỗ trợ chi phí sinh hoạt trong thời gian học tập. Đổi lại, người học phải cam kết công tác tại tỉnh sau khi tốt nghiệp theo thời gian quy định.  Đây là cách tạo nguồn nhân lực có tính bền vững hơn: đầu tư từ sớm, đào tạo theo nhu cầu và gắn đào tạo với vị trí việc làm sau khi tốt nghiệp.

Cải cách hành chính bắt đầu từ hiệu quả phục vụ

Điểm xuyên suốt của Nghị quyết là các chính sách được thực hiện trên cơ sở nhu cầu phát triển nguồn nhân lực, vị trí việc làm, chỉ tiêu số người làm việc được cấp có thẩm quyền phê duyệt và yêu cầu khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe Nhân dân. Cách đặt vấn đề này có ý nghĩa quan trọng dưới góc độ cải cách hành chính. Bởi cải cách cuối cùng không phải để tạo ra một bộ máy “đẹp” trên giấy, mà để bộ máy hoạt động hiệu quả hơn và phục vụ người dân tốt hơn. Với ngành y tế, một chính sách nhân lực được thiết kế sát nhu cầu thực tế sẽ góp phần giải quyết những điểm nghẽn cụ thể: nơi thiếu bác sĩ được bổ sung nhân lực; người có năng lực được tạo điều kiện phát triển; người làm việc ở nơi khó khăn được đãi ngộ tương xứng; nguồn nhân lực trẻ được đào tạo gắn với nhu cầu sử dụng. Đặc biệt, việc gắn chính sách hỗ trợ với trách nhiệm, nghĩa vụ và cam kết công tác cũng đặt ra yêu cầu sử dụng ngân sách chặt chẽ hơn. Người được hưởng chính sách thu hút hoặc đào tạo nhưng vi phạm cam kết phải thực hiện nghĩa vụ đền bù theo quy định. Đối với đào tạo bác sĩ đa khoa theo địa chỉ sử dụng, thời gian cam kết công tác tại tỉnh sau khi tốt nghiệp bằng 2,5 lần thời gian đào tạo; trường hợp vi phạm các cam kết có thể phải đền bù gấp 5 lần số tiền đã được hỗ trợ. Như vậy, chính sách không chỉ đặt câu hỏi “Nhà nước hỗ trợ gì cho người thầy thuốc?”, mà còn đặt ra câu hỏi ngược lại: nguồn lực công được đầu tư thì người thụ hưởng phải có trách nhiệm gì với cộng đồng?

Đó là tư duy quản trị cần thiết trong cải cách hành chính hiện nay. Nghị quyết 25/2026/NQ-HĐND có hiệu lực từ ngày 27/7/2026, thay thế chính sách trước đó về thu hút, đãi ngộ, đào tạo đội ngũ viên chức đơn vị sự nghiệp y tế công lập của tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2022-2026. Chặng đường phía trước sẽ phụ thuộc rất lớn vào khâu tổ chức thực hiện. Chính sách dù tốt đến đâu cũng chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được triển khai minh bạch, đúng đối tượng, đúng nhu cầu; thủ tục tiếp cận chính sách thuận lợi; việc tuyển dụng, bố trí, đào tạo và điều động nhân lực được thực hiện khoa học.

Tóm lại, cải cách hành chính không nằm ở những khái niệm lớn lao, mà hiện diện trong những thay đổi cụ thể của đời sống. Với người dân ở một xã vùng khó, đó có thể đơn giản là khi đến trạm y tế đã có bác sĩ khám bệnh. Với một người thầy thuốc, đó là khi công sức và trách nhiệm của mình được ghi nhận bằng một chính sách phù hợp. Và với ngành y tế, đó là khi nguồn nhân lực được tổ chức hợp lý để mỗi đồng ngân sách đầu tư đều hướng đến mục tiêu cuối cùng: chăm sóc và bảo vệ sức khỏe Nhân dân ngày càng tốt hơn.

Lê Dung