Khói thuốc lá không chỉ gây tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe người hút mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến những người xung quanh, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em. Chủ động loại bỏ khói thuốc khỏi môi trường sống là cách thiết thực để bảo vệ sức khỏe và chất lượng cuộc sống của mỗi gia đình.
Hút thuốc lá thụ động là tình trạng một người không trực tiếp hút thuốc nhưng hít phải khói thuốc trong môi trường xung quanh. Khói từ đầu điếu thuốc đang cháy kết hợp với khói thuốc do người hút phả ra môi trường tạo ra dòng khói thuốc thụ động, có chứa nhiều chất độc hại gấp 26 lần so với khói thuốc người trực tiếp hút hít vào vì cháy ở nhiệt độ cao và không qua bộ phận lọc.
Khói thuốc lá rất độc hại, ảnh hưởng sức khỏe trực tiếp đến những người xung quanh, đặc biệt là với phụ nữ và trẻ em.
Việc hút thuốc lá thụ động cũng có thể gây ra khoảng 25 bệnh khác nhau như ung thư, các bệnh về tim mạch, bệnh hô hấp, ảnh hưởng tới sức khỏe sinh sản của cả nam và nữ, đặc biệt khói thuốc lá gây ra rất nhiều vấn đề sức khoẻ cho phụ nữ và trẻ em.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), ước tính có khoảng 50% số trẻ em trên thế giới thường xuyên phải tiếp xúc với khói thuốc lá. Hút thuốc thụ động đặc biệt nguy hiểm cho trẻ nhỏ, làm tăng nguy cơ gặp phải các vấn đề về sức khỏe như viêm tai giữa, hen suyễn, bệnh tim mạch và tăng gấp đôi nguy cơ bị đột tử ở trẻ sơ sinh. Bên cạnh đó, các chuyên gia ước tính mỗi năm có khoảng 150.000 - 300.000 trẻ dưới 18 tháng tuổi bị viêm phế quản hoặc viêm phổi có liên quan đến khói thuốc lá. Phổi của trẻ chưa phát triển hoàn thiện khi hít phải khói thuốc lá sẽ có nguy cơ bị viêm phế quản hoặc viêm phổi cao gấp 2 lần, nhất là trẻ dưới 6 tháng tuổi bị viêm tiểu phế quản thường gặp các cơn khó thở, thêm vào đó là triệu chứng bệnh nặng hơn và thời gian nằm viện sẽ lâu hơn 20% so với bình thường.
Chị M.T.D trú tại xã Nam Gianh đưa con vào viện điều trị bệnh viêm phế quản chia sẻ: “Hằng ngày con phải tiếp xúc với khói thuốc lá từ ba, mặc dù đã biết thuốc lá có hại, tuy nhiên gia đình cũng chủ quan, khi đi khám bác sĩ bảo vì ảnh hưởng của việc thường xuyên tiếp xúc khói thuốc nên con dễ mắc các bệnh về hô hấp, tôi rất lo lắng”.
Theo bác sĩ Nguyễn Thị Thuý Hằng, Phó Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa khu vực Bắc Quảng Trị cho biết: “Ở trẻ nhỏ, cơ thể chưa được phát triển hoàn thiện, sức đề kháng kém nên rất dễ bị ảnh hưởng bởi những tác hại do khói thuốc đem lại. Ngoài việc làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về đường hô hấp thì khói thuốc lá còn dẫn đến nhiều vấn đề sức khoẻ nguy hiểm khác. Khói thuốc làm hạn chế cung cấp oxy cho các mô của cơ thể, làm giảm đáp ứng của nhịp tim khi hoạt động gây rối loạn nhịp thở và nhịp tim làm tăng nguy cơ hội chứng đột tử ở trẻ lên gấp nhiều lần. Khói thuốc làm giảm khả năng miễn dịch ở trẻ tạo điều kiện cho các loại virut tấn công đặc biệt là viêm màng não và viêm não mô cầu. Ngoài ra còn một số bệnh như viêm tai giữa mạn tính và tiết dịch tai giữa có thể dẫn đến điếc, bệnh đường ruột mạn tính, viêm đại tràng và còn ảnh hưởng đến sự phát triển trí tuệ và hành vi ở trẻ.”
Phụ nữ khi mang thai tiếp xúc với khói thuốc sẽ dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm cho giai đoạn thai kỳ như: Làm tăng khả năng sinh non, nguy cơ mang thai ngoài tử cung cũng tăng lên, sảy thai hoặc thai chết lưu, bong nhau thai, đe doạ đến tính mạng của cả mẹ và con. Ngoài ra, khói thuốc lá cũng sẽ khiến thai nhi kém phát triển về thể chất và trí não, dị tật bẩm sinh, trẻ sinh ra nhẹ cân.
Bác sỹ Trần Huy Bình, Trưởng Khoa phụ sản, Bệnh viện Đa khoa khu vực Bắc Quảng Trị cho biết: “Phụ nữ khi hít phải khói thuốc lá sẽ tác động làm chu kỳ kinh nguyệt ngắn lại dẫn đến giảm khả năng thụ thai và nguy cơ sẩy thai cũng cao hơn 16%. Thậm chí thuốc lá có thể phá huỷ noãn bào của buồng trứng gây vô sinh. Nicotine trong thuốc lá ngăn cản hình thành lớp bảo vệ được gọi là lớp vỏ của noãn bào dẫn đến tình trạng phôi thai đa tinh trùng rất dễ bị sẩy thai và thai chết lưu; khói thuốc làm giảm nồng độ estrogen dẫn đến mãn kinh sớm, tăng nguy cơ ung thư cổ tử cung. Bên cạnh đó những hoá chất độc hại có trong khói thuốc lá có thể truyền từ mẹ sang con theo đường máu làm ảnh hưởng đến sức khoẻ của cả thai nhi thậm chí là dị tật bẩm sinh. Hút thuốc thụ động còn làm giảm lượng oxy và chất dinh dưỡng đến bé qua nhau thai làm cản trở sự phát triển của bé trong tử cung, trẻ sinh ra nhẹ cân so với bình thường.”
Không có ngưỡng an toàn cho việc hút thuốc thụ động, khói thuốc lá rất có hại cho tất cả mọi người, trong đó phụ nữ và trẻ em là những người phải chịu nhiều nguy hại hơn cả. Vì vậy, mỗi người dân hãy cùng chung tay với ngành Y tế xây dựng môi trường sống trong lành, không khói thuốc lá, đẩy mạnh hơn nữa công tác truyền thông về tác hại của việc hút thuốc lá, hút thuốc thụ động để bảo vệ sức khỏe của bản thân, gia đình và cộng đồng xã hội.
Mai An